Vaalroze trechterzwam

Klik op de afbeelding voor vergrote weergave met beschrijvende tekst

Vaalroze trechterzwam (Clitocybe diatreta)

De Vaalroze trechterzwam heeft jong een prachtige roze-bruine kleur. De hoed is vaak golvend. Jonge exemplaren hebben een ingerolde hoedrand die bedekt is met vezeltjes met lucht ertussen.
De steel is cilindrisch of samengedrukt.
De lamellen staan dicht opeen, zijn aflopend en hebben een roze kleur.

De Vaalroze trechterzwam komt voor tussen mossen in de grijze duinen, maar ook meer richting zeereep tussen het helm.

De sporenprint is wit met een oranje-achtige tint, ietsje cream.



Microscopich zijn de kleine, cyanofiele, congofiele sporen kenmerkend. Sporenmaten 3.5-5.5x 2.5-3.5 mu, Q=1.3-1.6, ovaal met stompe basis, in gedroogde exemplaren vaak in tetraden. Dit laatste (die tetrades) zijn een handig kenmerk om C. diatreta van C. rivulosa te onderscheiden. De sporenwand van C. diatreta is iets verdikt en kleurt duidelijk in Congorood.

C. leucodiatreta en C. dunensis
Hier en daar in de literatuur kom je C. leucodiatreta tegen. Kenmerkend voor deze soort zouden de witte sporee en het ontbreken van tetrades bij sporen van gedroogde exemplaren zijn. Verwarring zou hier dan weer mogelijk zijn met C. rivulosa. Deze laatste heeft echter een wittige hoed, minder aflopende lamellen en acyanofiele sporen. Dit alles volgens Thom Kuyper in FAN3.
Thom Kuyper zei hier in een mail over:
Ik heb ooit, toen ik met trechterzwammen begon, gedacht dat deze paddenstoelen, die op C. diatreta lijken maar veel forser zijn en in de duinen groeien, een aparte soort zou zijn die ik toen voorlopig C. dunensis noemde. Nader onderzoek bracht aan het licht dat er nauwelijks goede verschilkenmerken zijn met C. diatreta; en om die reden heb ik voor de Flora agaricina neerlandica beide maar als hetzelfde beschouwd. (En C. leucodiatreta dus mogelijk ook.) De kleur van de sporee is nogal subtiel – die van C. diatreta is niet zuiver wit, maar heel licht crème gekleurd; en bij een dunne sporenfiguur is dat verschil nauwelijks waarneembaar. In de literatuur is er zeer weinig over C. leucodiatreta gepubliceerd. De beschrijving uit Turkije zou best C. diatreta kunnen zijn (als is de foto wat donker). Er is een recent artikel van Kibby (uit Field Mycology), maar die foto zou heel goed C. diatreta kunnen zijn – let op de iets ingerolde, witte hoedrand. Er is ook een collectie uit Italië onder de naam C. leucodiatreta, maar moleculair onderzoek bracht aan het licht dat dat C. rivulosa is, een soort met een vergelijkbare hoedkleur, een meer berijpt hoedoppervlak, en wat donkerder lamellen (meer als koffie met veel melk)..
C. rivulosa komt op vergelijkbare standplaatsen voor.
De trechterzwam houd ik op C. diatreta. Ik heb wat geaarzeld, omdat een goed microscopisch kenmerk van die soort (als je een exsiccaat bestudeert blijven de sporen vaak in groepjes van vier of twee aan elkaar zitten, en vind je weinig losse sporen) hier niet optrad: vrijwel alle sporen lagen los. Dat zou eventueel op C. rivulosa kunnen wijzen, die ook in de duinen frequent voorkomt. Maar omdat de sporenwand wel vrij duidelijk kleurde in Congorood en dus iets verdikt is, en vanwege de beide foto's houd ik het toch op C. diatreta..
Over het bestuderen van de sporen van C. diatreta en C. rivulosa schreef toen ook nog het volgende:
Qua grootte is er geen verschil in de sporen van C. diatreta en C. rivulosa; dus om die reden gebruik ik bij het bestuderen van gedroogd materiaal dat kenmerk van het voorkomen in tetraden (groepjes van vier, sporen plakken dus een beetje aan elkaar bij C. diatreta, niet of nauwelijks bij C. rivulosa) en het feit dat de wand van de sporen in Congorood bij C. diatreta iets sterker kleurt.
Kenmerken van het geslacht Trechterzwammen  (Clitocybe) waartoe Vaalroze trechterzwam behoort.

vruchtlichaam diep- of afgevlakt trechtervormig en op de steel aflopende lamellen. Sporee wit tot créme. Er komen in Nederland 35 soorten trechterzwammen voor.

SPECIFICATIES - vaalroze_trechterzwam
familieTricholomataceae (Tricholomataceae)
info familieDeze familie kent 127 geslachten
naam vaalroze_trechterzwam (Clitocybe diatreta)
waar tussen mossen in grijzen duinen
sporeekleur wit met subtiele creme-tint
hoed 25-45 mm, vlak tot trechtervormig, met ingeslagen, later rechte rand, rozebruin, hygrofaan, glad en kaal, vaak met bleke rand van vezeltjes en lucht
steel 15-45x3-8 mm, cilindrisch of samengedrukt, kleur als van de hoed of bleker, glad
plaatjes dicht opeen, aflopend, roze, met gelijk gekleurde snede