Halmkaalkopje

Klik op de afbeelding voor vergrote weergave met beschrijvende tekst

Halmkaalkopje (Deconica inquilina)

Het Halmkaalkopje groeit op dode grassen en zeggen, langs de zeereep op de bladscheden van helm.
De kleur van het Halmkaalkopje is roodbruin in het centrum en wat lichter naar de rand toe. De hoed is doorschijnend gestreept en hygrofaan. De hoedhuid is kleverig en als een elastisch vlies in zijn geheel los te trekken.
De lamellen zijn breed aangehecht met een tandje. bleek bruin en later roodbruin met blekere snede.
De steel is geheel fijn vlokkig-vezelig met velumrestjes, vaak bochtig, roodbruin en naar de voet toe donkerder.

Sporen 7.0-10.0 x 5.0-7.0 x 4.0-6.0 mu, sterk afgeplat, eivormig tot ruitvormig of wat hoekig in vooraanzicht, ellipsvormig-langwerpig in zijaanzicht, dunwandig bleek bruin onder de microscoop. Sporee roodbruin.
Cheilocystiden flesvormig met stompe nek.

Een belangrijk verschil met de meeste andere kaalkopjes is de aftrekbare hoedhuid. Het Duinkaalkopje, dat eveneens op helm groeit, heeft eveneens een aftrekbare hoedhuid. Dit kaalkopje is donkerder gekleurd en heeft grotere sporen.
Kenmerken van het geslacht Kaalkopjes (Deconica)  (Deconica) waartoe Halmkaalkopje behoort.

Dit geslacht bestaat uit de secties Deconica en Coprophila die vroeger werden ingedeeld bij het geslacht Psilocybe. In tegenstelling tot de huidige Psilocybe-soorten bevatten de paddestoelen uit dit nieuwe geslacht geen hallucinogene stoffen en verkleuren derhalve ook niet blauw bij kneuzing. Algemeen in zandverstuivingen is het Zandkaalkopje (D. montana). Op mest komt o.a. het Mestkaalkopje voor (D. coprophila). Op grasresten o.a. het Halmkaalkopje (D. inquilina). En dan zijn er nog een aantal, minder algemene soorten. Alle Deconica′s zijn microscoop-paddestoelen.

De kaalkopjes hebben meestal een doorschijnend gestreepte hoed. De sporenprint is donkerbruin tot zwartbruin en doet dan sterk denken aan Psathyrella′s. Let op of er een purperen tint aanwezig is in de sporenprint. Zonder purperen tint voert de sleutel naar de franjehoedjes.

SPECIFICATIES - halmkaalkopje
familieStropharia′s (Strophariaceae)
info familieTot deze familie behoren o.a.:
- zwavelkoppen, kaalkopjes en stropharia′s (Psilocybe - Deconica)
- bundelzwammen (Pholiota)
naam halmkaalkopje (Deconica inquilina)
waar op dode grassen en kruiden, ook op bladscheden van helm in de duinen
sporeekleur roodbruin
hoed 4-20 mm, kegelvormig-gewelfd, later spreidend, soms met kleine papil, roodbruin, doorschijnend gestreept, rand lichter bruin, sterk verblekend bij uitdrogen, kleverig, hoedhuid geheel aftrekbaar, velum als vezeltjes langs de hoedrand
steel 8-17 c 1.0-1.5 mm, cilindrisch, vaak bochtig, roodbruin, donker naar de voet, geheel fijn vlokkig-vezelig met velumresten
plaatjes matig dicht uiteen, breed aangehecht met aflopend tandje, bleek bruin, later roodbruin, met gewimperde blekere snede