Plooirokje

Klik op de afbeelding voor vergrote weergave met beschrijvende tekst

Plooirokje (Parasola plicatilis)

Het plooirokje vervloeit bij rijpheid niet.
Bij rijpheid eindigen de lamellen een stukje voor de steel, het lijkt alsof in het midden een schijfje zit. Ook de lamellen vervloeien niet.
Het geelbruin plooirokje is aanvankelijk roodbruin en verkleurt vanaf de rand naar grijsbruin - grijs, sterk geplooid, ook dit plooirokje heeft geen velumresten of beharing en vervloeit niet.
Kenmerken van het geslacht Parasola  (Parasola) waartoe Plooirokje behoort.

Inktzwamachtige paddestoelen

De inktzwamachtigen zijn volgens de laatste inzichten op grond van DNA-onderzoek ingedeeld in 4 geslachten, Coprinus, Coprinopsis, Parasola en Coprinellus.

Van deze vier wordt Coprinus gerekend tot de familie Agaricaceae, de overige drie tot de familie Psathyrellaceae.

Het geslacht Coprinus

bevat slechts enkele soorten, de bekendste hiervan is Coprinus comatus (Geschubde inktzwam). Kenmerken van dit geslacht
- ring rond de steel
- jonge lamellen rozig
- koordachtige bundel vezels in de holle steel

Het geslacht Parasola

bestaat uit kleine, paraplu-achtige soorten zonder universeel velum, derhalve met hoeden zonder schubjes, vlokjes, korreltjes enz.
De bekendste soort uit dit geslacht is Parasola plicatilis (Gewoon plooirokje).

Coprinopsis en Coprinellus

zijn zonder microscoop moeilijk van elkaar te onderscheiden. Coprinopsis heeft vaak een duidelijker aanwezig velum, maar dat is geen wet van Meden en Perzen.
Soorten met een ozonium (oranje matje van vezels rond de steel) of soorten met mica-achtige korrels op het hoedoppervlak of soorten die slechts deels vervloeien behoren altijd tot Coprinellus.
Daarna moet de microscoop er toch aan te pas komen. Je kijkt dan naar type hoedhuid en eigenschappen van het velum. Ook de vorm van de sporen speelt een belangrijke rol bij determinatie.
Bekende Coprinopsis soorten zijn Coprinopsis ammophilae (Helminktzwam) en Coprinopsis atramentaria (Grote kale inktzwam) en verder nog een hele waslijst.
De bekendste Coprinellus soorten zijn waarschijnlijk wel de Coprinellus micaceus (Gewone glimmerinktzwam) en de Coprinellus disseminatus (Zwerminktzwam) en verder ook hier nog een hele waslijst aan soorten. Op de Verspreidingsatlas kun je de waslijsten bekijken.

SPECIFICATIES - plooirokje
familieFranjehoeden (Psathyrellaceae)
info familiePsathyrellaceae is een paddestoelenfamilie die gekenmerkt wordt door zwarte of donkerbruine sporen en vaak fragiele vruchtlichamen. De vervloeiende inktzwammen uit de vroegere Coprinaceae familie worden inmiddels ook tot deze familie gerekend.
naam plooirokje (Parasola plicatilis)
waar grazige bermen van boswegen, parken etc. groeit in groepen
sporeekleur bruinzwart
hoed 1-3 cm breed, beigebruin -> grijs, diep geplooid, zonder velum of beharing
steel witachtig, naar de basis toe iets okerbruin, geheel berijpt, breekbaar
plaatjes geheel vrij, volgroeid vrij ver uit een